Pracodawca odpowiada za organizację bezpiecznych warunków pracy, a ochrona przeciwpożarowa jest jednym z jej istotnych elementów. W praktyce oznacza to znacznie więcej niż zakup gaśnic: potrzebne są sprawne urządzenia, wyznaczone procedury, dostępne drogi ewakuacyjne oraz odpowiednio przygotowani pracownicy. Sprawdź, jak uporządkować te obowiązki.
Jakie przepisy określają obowiązki pracodawcy?
Podstawę stanowią m.in. Kodeks pracy, ustawa z 24 sierpnia 1991 r. o ochronie przeciwpożarowej oraz przepisy wykonawcze odnoszące się do warunków ochrony przeciwpożarowej obiektów. Zakres odpowiedzialności zależy też od tego, kto jest właścicielem, zarządcą albo użytkownikiem budynku i jak rozdzielono obowiązki w umowach.
Nie należy zatem utożsamiać wszystkich obowiązków zarządcy budynku z obowiązkami pracodawcy. Firma wynajmująca powierzchnię powinna znać podział odpowiedzialności, ale wciąż musi zapewnić bezpieczną organizację pracy i postępowanie w razie zagrożenia.
Sprawne gaśnice i urządzenia przeciwpożarowe
W budynku należy zapewnić wyposażenie wymagane dla jego przeznaczenia i warunków zagrożenia. Gaśnice oraz urządzenia przeciwpożarowe powinny być poddawane przeglądom i konserwacji zgodnie z dokumentacją producenta, nie rzadziej niż raz w roku. Odrębne badania mogą dotyczyć konkretnych urządzeń, np. węży hydrantowych.
Warto wdrożyć harmonogram przeglądów obejmujący lokalizację urządzeń, terminy, osobę odpowiedzialną, wykonawcę i dokumentację potwierdzającą czynności.
Zapewnienie warunków ewakuacji
Organizacja ochrony przeciwpożarowej obejmuje dostępność dróg i wyjść ewakuacyjnych, prawidłowe oznakowanie oraz utrzymanie przejść bez przeszkód. Pracownicy powinni wiedzieć, którędy opuścić miejsce pracy, gdzie znajduje się punkt zbiórki i jak przekazać informację o zagrożeniu.
- Nie zastawiaj wyjść i przejść materiałami, regałami ani sprzętem.
- Dbaj o czytelne oznakowanie i aktualne plany.
- Zapewnij dostęp do gaśnic, hydrantów i urządzeń alarmowych.
- Uwzględnij osoby z ograniczoną mobilnością i specyfikę użytkowania obiektu.
Instrukcje i procedury postępowania na wypadek pożaru
Pracownicy muszą znać podstawowe zasady alarmowania, ewakuacji i zachowania w sytuacji zagrożenia. W obiektach objętych obowiązkiem posiadania instrukcji bezpieczeństwa pożarowego (IBP) dokument powinien odpowiadać rzeczywistym warunkom użytkowania i być aktualizowany zgodnie z przepisami.
Instrukcja bezpieczeństwa pożarowego to dokument dotyczący konkretnego obiektu; nie należy jej mylić z prostą tablicą instrukcyjną czy ogólną informacją o sposobie użycia gaśnicy.
Przygotowanie pracowników i podział odpowiedzialności
Warto jasno określić, kto zgłasza usterki, kto odpowiada za kontakt z serwisem, kto weryfikuje drożność wyjść i jak przebiega alarmowanie. Szkolenia oraz przekazywanie procedur powinny być adekwatne do zagrożeń i obowiązków pracowników.
Osoby wyznaczone do działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji powinny dysponować odpowiednimi informacjami, a sposób organizacji tych zadań musi odpowiadać obowiązującym przepisom i potrzebom zakładu.
Dokumentacja PPOŻ w firmie
Przejrzysta dokumentacja pozwala kontrolować terminy i wykazać wykonane działania. W zależności od obiektu przydatne są:
- protokoły przeglądów urządzeń i gaśnic;
- aktualna instrukcja bezpieczeństwa pożarowego, jeśli jest wymagana;
- plany i oznakowanie ewakuacyjne;
- rejestr usterek, napraw i zaleceń;
- dokumenty dotyczące instruktaży i organizacji postępowania w razie pożaru;
- harmonogram kolejnych przeglądów.
Prosta lista kontrolna dla pracodawcy
- Sprawdź odpowiedzialność za poszczególne instalacje i urządzenia w wynajmowanym lub własnym obiekcie.
- Zweryfikuj aktualność przeglądów i protokołów.
- Przejdź drogi ewakuacyjne i usuń przeszkody.
- Sprawdź oznakowanie, dostęp do alarmowania i urządzeń PPOŻ.
- Przypomnij pracownikom procedury oraz punkty zbiórki.
- Zaplanuj termin aktualizacji wymaganej dokumentacji.
Najczęstsze pytania
Czy pracodawca musi sam wykonywać przeglądy gaśnic?
Nie. Czynności wymagające odpowiedniej wiedzy i uprawnień należy zlecać właściwym wykonawcom. Pracodawca lub odpowiedzialny podmiot organizuje i nadzoruje realizację obowiązków.
Czy każdy zakład musi mieć instrukcję bezpieczeństwa pożarowego?
Obowiązek zależy od rodzaju i parametrów obiektu oraz wyjątków przewidzianych w przepisach. Należy go ustalić dla konkretnej lokalizacji.
Co zrobić po wykryciu niesprawnego urządzenia PPOŻ?
Zgłosić usterkę, zabezpieczyć obszar zgodnie z oceną ryzyka, podjąć odpowiednie działania organizacyjne i zlecić naprawę; sposób postępowania zależy od roli urządzenia w systemie bezpieczeństwa.
Wsparcie w ochronie PPOŻ
Sprawdź usługi przeciwpożarowe SUPON Warszawa oraz doradztwo i audyty PPOŻ. Możesz również skontaktować się z naszym zespołem, aby omówić potrzebną dokumentację i przeglądy.
Podstawy: rozporządzenie MSWiA w sprawie ochrony przeciwpożarowej budynków oraz ustawa o ochronie przeciwpożarowej i Kodeks pracy.
